زنجبیل و عسل برای معده + فاید ها روش مصرف و ضررها

نویسنده: مهدی طهماسبی، مدیر محتوا و پژوهشگر حوزه محصولات طبیعی آخرین آپدیت: 4 مهر 1405

زنجبیل و عسل برای سنگینی معده بعد از غذا و حالت تهوع انتخاب خوبی است، چون زنجبیل سرعت تخلیه معده را بیشتر می کند. (برای نفخ شواهد قانع کننده ای وجود ندارد). برای ترش کردن و ریفلاکس باید احتیاط کرد چون زنجبیل گاهی خودش سوزش معده می آورد. و اینکه زخم معده را هم درمان نمی کند.

جواب کوتاه برای هر مشکل معده

زنجبیل در معده چه کاری می کند؟

زنجبیل فرایند ارسال غذا از معده به روده را سریع تر میکند. در یک کارآزمایی بالینی روی افراد مبتلا به سوء هاضمه، ۱.۲ گرم پودر زنجبیل، تخلیه معده را از حدود ۱۶ دقیقه به حدود ۱۲ دقیقه رساند. کسی که بعد از غذا احساس می کند غذا روی معده اش مانده، دقیقا از همین اثر سود میبرد.

عسل در این ترکیب چه نقشی دارد؟

عسل تندی زنجبیل را قابل تحمل می کند و خوردن روزانه اش را راحت تر می کند. نقش درمانی مستقلی برای معده ندارد. پژوهشگران در آزمایشگاه عسل را روی میکروب ها ریخته اند و دیده اند رشد میکروب کم می شود. اما عسلی که می خوریم در معده با غذا و ترشحات معده رقیق می شود و معلوم نیست همان اثر را داشته باشد. به همین دلیل هیچ پژوهشی روی انسان ثابت نکرده که خوردن عسل زخم معده یا عفونت هلیکوباکتر را از بین می برد.

طرز تهیه عسل و زنجبیل

عسل را در آب جوش نریزید. حرارت زیاد بخشی از ترکیبات حساس عسل را از بین می برد و طعمش را تغییر می دهد.

زنجبیل خشک و پودر شده تندتر از زنجبیل تازه است، چون موقع خشک شدن بخشی از ترکیباتش به ترکیب تندتری به نام شوگائول تبدیل می شود. اگر معده حساسی دارید، با زنجبیل تازه شروع کنید.

چقدر و چه زمانی بخوریم؟

پژوهش هایی که روی معده انجام شده اند، حدود یک گرم پودر زنجبیل در روز استفاده کرده اند. این مقدار تقریبا نصف قاشق چای خوری است. بیشتر خوردن اثر را بیشتر نمی کند و فقط احتمال سوزش معده و اسهال را بالا می برد.

برای سنگینی بعد از غذا، زنجبیل و عسل را کمی قبل یا همراه غذا بخورید. روی معده خالی احتمال سوزش بیشتر است. اگر معده حساسی دارید، ناشتا نخورید.

ترکیب خانگی یا معجون آماده؟

اگر فقط گاهی بعد از غذای سنگین سراغش می روید، ترکیب خانگی کافی است. مشکل وقتی پیدا می شود که بخواهید چند هفته مرتب مصرف کنید. تهیه روزانه خسته کننده می شود و مقدار زنجبیل هر بار فرق می کند.

معجون ویرونا همین ترکیب را آماده کرده و ژل رویال هم به آن افزوده است. طعمش گرم و کمی تند است و در شیشه ۱۵۰ سی سی عرضه می شود. روش مصرفش یک قاشق چای خوری زیر زبان است، سه بار در روز، نیم ساعت قبل از غذا یا دو ساعت بعد از آن. ویرونا را در یخچال یا جای خنک نگه دارید.

زنجبیل و عسل در فصل سرما برای گلودرد هم طرفدار دارند. به همین دلیل بعضی ها ویرونا را در زمستان برای تقویت سیستم ایمنی بدن هم مصرف می کنند.

زنجبیل به همه معده ها نمی سازد. اگر با آن سوزش سر دل می گیرید، دو معجون بدون زنجبیل هم هست. معجون شوکا با عسل، سرکه سیب و انگور و نعنا ساخته شده و معجون رز با ژل رویال، عسل و گل محمدی. هر معجونی که انتخاب می کنید، قبل از خرید راهنمای تشخیص معجون اصل از تقلبی را ببینید.

چه کسانی نباید زنجبیل و عسل بخورند؟

بیشتر افراد سالم زنجبیل را در این مقدار بدون مشکل مصرف می کنند. عوارضی که گزارش شده خفیف است: سوزش سر دل، اسهال، ناراحتی شکم و سوزش دهان.

این علائم را با زنجبیل و عسل درمان نکنید

با دیدن هر کدام از این علائم مستقیم پیش پزشک بروید:

• استفراغ خونی یا استفراغی شبیه تفاله قهوه

• مدفوع سیاه و قیری

• کاهش وزن بدون دلیل

• درد یا گیر کردن غذا موقع قورت دادن

• دل درد شدید و ناگهانی، یا دردی که هفته ها ادامه دارد

• مشکل گوارشی تازه ای که در سنین بالا شروع شده است

سوالات متداول

زنجبیل و عسل چقدر طول می کشد تا اثر کند؟

اثر زنجبیل روی سرعت تخلیه معده در پژوهش ها در همان وعده غذایی اندازه گیری شده است. پس اگر برای سنگینی بعد از غذا می خورید، معمولا نیازی به هفته ها صبر نیست. اگر بعد از چند بار مصرف تغییری حس نکردید، احتمالا این ترکیب برای مشکل شما مناسب نیست.

چه عسلی برای معده بهتر است؟

پژوهشی وجود ندارد که نشان دهد یک نوع عسل برای معده از بقیه بهتر است. مهم ترین نکته اصل بودن عسل است. عسل تقلبی که با شکر یا شربت درست شده، فقط قند اضافه به بدن می رساند.

خوردن هر روز زنجبیل و عسل ضرر دارد؟

برای بیشتر افراد سالم، مصرف روزانه حدود یک گرم زنجبیل مشکلی ایجاد نکرده است. اگر دارو مصرف می کنید یا بیماری زمینه ای دارید، مصرف روزانه و طولانی را با پزشک هماهنگ کنید.

به کودک می شود زنجبیل و عسل داد؟

به کودک زیر یک سال هرگز عسل ندهید. برای کودکان بزرگ تر هم مقدار مصرف بزرگسالان مناسب نیست و بهتر است قبل از شروع با پزشک اطفال مشورت کنید.

منابع علمی

• Hu ML, et al. Effect of ginger on gastric motility and symptoms of functional dyspepsia. World Journal of Gastroenterology, 2011.

• van Tilburg MA, et al. Is ginger effective for the treatment of irritable bowel syndrome? Complementary Therapies in Medicine, 2014.

• Aregawi LG, Zoltan C. Evaluation of Adverse Effects and Tolerability of Dietary Ginger Supplementation in Patients With Functional Dyspepsia. Current Therapeutic Research, 2025.

• National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Ginger.

• Mandal MD, Mandal S. Honey: its medicinal property and antibacterial activity. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 2011.

این مقاله جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست.