داروی مسخن (سیج)

داروی مسخن ترکیبی از زنیان، مغز گردو، تخم زردک و سنجد است که کلیه ها را گرم و تقویت می کند. مسخن در لغت یعنی گرم کننده. این دارو را بیشتر برای سردی و ضعف کلیه، ورمی که از کم کاری کلیه می آید و تقویت معده مصرف می کنند.

خیلی ها مسخن را با نام «سیج» هم می شناسند. در عطاری ها همین نام گاهی برای گیاه مریم گلی به کار می رود، ولی داروی مسخن مریم گلی ندارد.

عطاری طهماسبی نماینده رسمی مرکز تحقیقات طب اسلامی آیت الله تبریزیان است و مسخن را طبق نسخه همین مرکز عرضه می کند.

ترکیبات داروی مسخن

• زنیان (نانخواه)

• مغز گردو

• تخم زردک (بذر هویج زرد)

• پودر سنجد

هر جزء جداگانه آسیاب می شود و بعد چهار پودر به اندازه مساوی با هم مخلوط می شوند.

پایه این ترکیب، زنیان و گردو است. منابع طب اسلامی از امام صادق (ع) نقل کرده اند که زنیان و گردو اگر با هم خورده شوند بواسیر را از بین می برند، باد را از بدن بیرون می کنند، رنگ چهره را زیبا می کنند، معده را زبر می کنند و کلیه را گرم نگه می دارند.

خواص و کاربرد داروی مسخن

کاربرد اصلی مسخن گرم کردن و تقویت کلیه است. منابع طب اسلامی این موارد را برای آن آورده اند:

• گرم کردن و تقویت کلیه ها

• کمک به ناراحتی ها و دردهای مزمن کلیه

• کمک به ورم دست و پا که از کم کاری کلیه می آید

• کمک به بالا بودن اوره و کراتینین و دفع پروتئین در ادرار

• کمک به افراد دیالیزی در کنار داروهای دیگر طب اسلامی

• کمک به بواسیر

• تقویت معده و به اصطلاح طب سنتی «زبر کردن» آن

• کمک به هضم غذا

• کمک به نفخ شکم و روده و بیرون رفتن باد از بدن

• زیبا و روشن شدن پوست و رنگ چهره

• کمک به تنگی کانال نخاعی همراه ناخن درمانی

• کمک به لاغری با فعال کردن کلیه و دفع رطوبت اضافه بدن

مجله طب اسلامی استاد ابن علیان مسخن را برای ورم پا کنار مرکب چهار آورده و این داروها را برای افراد دیالیزی هم مفید دانسته است.

داروی مسخن (سیج) برای چه کسانی مناسب است؟

• کسایی که سردی و ضعف کلیه دارن یا درد مبهم کلیه اذیتشون می کنه

• کسایی که دست و پاشون ورم می کنه و علتش کم کاری کلیه است

• کسایی که تو آزمایششون اوره و کراتینین بالاست یا پروتئین دفع می کنن

• کسایی که با نفخ، سنگینی معده و هضم کند غذا درگیرن

• کسایی که بواسیر دارن

• کسایی که مشاور طب اسلامی مسخن رو کنار مرکب چهار براشون نوشته

روش مصرف داروی مسخن

• بزرگسالان شب ها موقع خواب یک قاشق چایخوری بخورند.

• کودکان ۲ تا ۷ سال نصف مقدار بزرگسالان می خورند.

• کودکان زیر ۲ سال یک چهارم مقدار بزرگسالان کافی است.

مصرف همراه با داروهای دیگر طب اسلامی

برای بیماری های کلیه، مسخن معمولا کنار مرکب چهار (حب البلسان) تجویز می شود. مرکب چهار هم داروی گرمی است که در روایتش اولین کاربرد گرم کردن کلیه آمده است.

• ورم دست و پا: مسخن و مرکب چهار، همراه حجامت ساقین و حذف ناهار طبق نسخه طب اسلامی

• تنگی کانال نخاعی: مسخن همراه ناخن درمانی

• داروهای دیگر مثل قرص خون (مرکب ۶) بر اساس شرح حال هر نفر

در ناخن درمانی، ناخن های گرفته شده بیست انگشت دست و پا روی محل درد گذاشته می شود و تا سه شبانه روز بسته می ماند.

نحوه نگهداری

• در ظرف را بعد از هر بار مصرف محکم ببندید.

• دارو را در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم آفتاب نگه دارید.

• دور از دسترس کودکان نگه دارید.

هشدارهای مصرف

• مسخن ترکیبات گرم دارد و زیاده روی در مصرف آن برای افراد گرم مزاج توصیه نمی شود.

• کسانی که مزاج خشک دارند یا گرمی کبد دارند، باید با احتیاط و به مقدار کم مصرف کنند.

• این دارو مغز گردو دارد. اگر به گردو حساسیت دارید، مصرف نکنید.

سوالات متداول

مسخن یعنی چه؟

مسخن در لغت یعنی گرم کننده. نام این دارو از کار اصلی اش آمده، چون کلیه و بدن را گرم می کند.

مسخن همان گیاه سیج است؟

نه. سیج نام رایج داروی مسخن است، ولی ترکیب آن زنیان، مغز گردو، تخم زردک و سنجد است و گیاه مریم گلی در آن نیست.

مسخن برای لاغری مفید است؟

مجله طب اسلامی استاد ابن علیان مسخن یا ترکیب گردو و زنیان را برای کمک به لاغری آورده است، چون کلیه را فعال می کند و رطوبت اضافه بدن را بیرون می برد. مقداری که آن جا گفته شده روزی یک قاشق مرباخوری است. بعضی فروشندگان طب اسلامی هم نوشته اند در منابع اسلامی چیزی درباره مسخن برای لاغری نیامده است.

عوارض مسخن چیست؟

عارضه خاصی برای مسخن ذکر نشده است. چون دارو گرم است، گرم مزاج ها نباید زیاد بخورند و خشک مزاج ها و کسانی که گرمی کبد دارند مقدار کمتری مصرف کنند.

کودکان می توانند مسخن بخورند؟

بله. کودکان ۲ تا ۷ سال نصف و کودکان زیر ۲ سال یک چهارم مقدار بزرگسالان را می خورند.

نکته صادقانه

خواص مسخن از روایت و تجربه طب اسلامی آمده است و اثرش با مصرف منظم و همراهی داروهای دیگر نسخه کامل می شود. پیش از تهیه دارو، به ویژه برای بیماری کلیه و دیالیز، با مشاوره درمانی طهماسبی تماس بگیرید تا داروهای لازم بر اساس شرح حال هر نفر مشخص شود.

منابع

• مجله طب و تمدن اسلامی، درمان مشکل کلیه و ورم کردن پا

• مجله طب و تمدن اسلامی، کاهش وزن و لاغری در طب اسلامی