مرکب چهار (حب البلسان)

مرکب چهار یا حب البلسان داروی گرم طب اسلامی است که کلیه ها را گرم می کند و سردی را از مفاصل و بدن بیرون می برد. این دارو با نام های مرکب ۴ و بقس ۴ هم شناخته می شود. روایتی که این نسخه از آن آمده، بیش از بیست کاربرد از کلیه و ادرار تا گوارش، قوای جنسی و قند برایش شمرده است.

استاد تبریزیان مقدار دقیق هر جزء این نسخه را در درس طب خود شرح داده است. عطاری طهماسبی نماینده رسمی مرکز تحقیقات طب اسلامی آیت الله تبریزیان است و مرکب چهار را طبق همین نسخه عرضه می کند.

ترکیبات مرکب چهار

مرکب چهار ۱۹ جزء گیاهی و معدنی دارد که با شکر سرخ و عسل به شکل خمیر درمی آیند. مقدار هر جزء در نسخه ثابت است. به گفته استاد تبریزیان، کم و زیاد کردن این مقدارها اثر دارو را از بین می برد.

خشخاش قرمز این دارو با خشخاش سفید فرق دارد. به توضیح استاد تبریزیان دانه خشخاش قرمز طوسی رنگ است و از آن ماده مخدر ساخته نمی شود.

برای ساخت دارو، همه اجزا آسیاب و الک می شوند و فقط سقمونیا جدا آسیاب می شود و الک نمی خورد. شکر سرخ روی حرارت آب می شود، پودر اجزا رویش می ریزد و عسل بلافاصله اضافه می شود تا خمیری یکدست به دست بیاید.

خواص و کاربرد مرکب چهار

طب اسلامی مرکب چهار را بیشتر با گرم کردن کلیه و تقویت قوای جنسی می شناسد. روایتی که در بحارالانوار و تکمله الوسائل آمده این دارو را برای این موارد مفید دانسته است:

مرکب چهار و قند خون

استاد تبریزیان گفته اگر بیمار دیابتی دو ماه صبح و شب مرکب چهار بخورد، حتی کسانی که انسولین تزریق می کنند به احتمال زیاد درمان می شوند. مجله طب اسلامی استاد ابن علیان همین گفته را با قید همراهی داروهای دیگر طب اسلامی آورده است.

برای چه کسانی مناسب است

• کسایی که سردی و ضعف کلیه دارن یا ادرارشون سخت و قطره قطره میاد

• کسایی که نمی تونن ادرارشون رو نگه دارن

• کسایی که مفاصلشون سرده و با سرما درد می گیره

• کسایی که با نفخ، دل پیچه و رودل کردن درگیرن یا اشتها ندارن

• آقایونی که برای تقویت قوای جنسی دنبال یه داروی گرم طب اسلامی هستن

• کسایی که مشاور طب اسلامی مرکب چهار رو کنار داروهای دیگه براشون نوشته

روش مصرف مرکب چهار

• صبح ناشتا یک قاشق مرباخوری بخورید.

• شب موقع خواب هم یک قاشق مرباخوری بخورید.

مرکب چهار را می شود با هر نوشیدنی یا جوشانده ای خورد. استاد تبریزیان برای هر هدف نوشیدنی همراه مشخصی گفته است:

مصرف همراه با داروهای دیگر طب اسلامی

در نسخه های طب اسلامی مرکب چهار کنار داروهای دیگر هم می آید. ورمی که از کم کاری کلیه به دست و پا می آید با مرکب چهار و داروی مسخن درمان می شود.

برای قطره قطره شدن ادرار، مرکب چهار را کنار داروی ابن مسعود می خورند. اگر مشکل بی اختیاری ادرار است، اسپند هم به این دو دارو اضافه می شود.

نسخه طب اسلامی برای ناباروری مردان هم مرکب چهار را دارد و ستون اصلی آن نسخه داروی تین فیل است.

نحوه نگهداری

• در ظرف را بعد از هر بار مصرف محکم ببندید.

• دارو را در جای خشک و خنک و دور از نور مستقیم آفتاب نگه دارید.

• دور از دسترس کودکان نگه دارید.

هشدارهای مصرف

• مرکب چهار ترکیبات گرم و مسهل دارد و در بارداری نباید مصرف شود.

• کسانی که مزاج گرم و خشک یا صفرای بالا دارند، بهتر است این دارو را با نظر متخصص طب سنتی یا همراه مصلحی مثل سکنجبین بخورند.

• در دوره مصرف، ترشی، سرکه، ماهی و سبزی خام را کم کنید یا کنار بگذارید تا اثر دارو کم نشود.

سوالات متداول

حب البلسان همان مرکب چهار است؟

بله. مرکب چهار، مرکب ۴، حب البلسان و بقس ۴ نام های یک دارو هستند. «حب بلسان» به تنهایی نام دانه گیاه بلسان هم هست که یکی از ۱۹ جزء همین مرکب است.

خشخاش قرمز در مرکب چهار مخدر است؟

نه. خشخاشی که از آن مواد مخدر می سازند خشخاش سفید است. خشخاش قرمز دانه طوسی دارد و برای خاصیت دارویی اش در نسخه آمده است.

مرکب چهار را در بارداری می شود خورد؟

نه. این دارو گرم است و سقمونیای آن خاصیت مسهل دارد. به همین دلیل مصرف آن در بارداری ممنوع است.

فرق مرکب چهار با داروی جامع امام رضا چیست؟

این دو، داروهای جدایی هستند. داروی جامع امام رضا از زعفران، عاقرقرحا، سنبل الطیب، هل، بنج، خربق سفید، فلفل سفید و ابرفیون ساخته می شود و ترکیبش با مرکب چهار یکی نیست.

نکته صادقانه

خواص مرکب چهار از روایت و تجربه طب اسلامی آمده است. اثر این دارو به رعایت مقدار اجزا، کیفیت گیاهان و مصرف منظم بستگی دارد. پیش از تهیه دارو با مشاوره درمانی تماس بگیرید تا داروهای لازم بر اساس شرح حال هر نفر مشخص شود.

منابع

• درس طب استاد تبریزیان، مرکب چهار، ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۵

• مجله طب و تمدن اسلامی، داروی مرکب چهار (حب البلسان)