هاضوم طب اسلامی (زنیان، آویشن، سیاه دانه)

هاضوم پودر سه گیاه زنیان، آویشن و سیاه دانه است که در طب اسلامی پیش از غذا برای کمک به هضم، رفع نفخ، سنگینی معده و دفع بلغم مصرف می شود. نام هاضوم یعنی «هضم کننده». هاضوم یکی از داروهای طب اسلامی تبریزیان است که عطاری طهماسبی به عنوان نماینده رسمی مرکز آیت الله تبریزیان عرضه می کند.

مزایای هاضوم

• نسخه روایی: ترکیب آن در مکارم الاخلاق از پیامبر (ص) نقل شده است.

• سه گیاه گرم و گوارشی: هر سه جزء در طب سنتی برای معده و نفخ شناخته شده اند.

• مناسب غذاهای سنگین: پیش از مهمانی و غذای چرب.

ترکیبات هاضوم

• زنیان (نانخواه)

• آویشن (سعتر)

• سیاه دانه (شونیز)

طبق روایت، این سه به مقدار مساوی آرد می شوند و با کمی نمک نیم کوفته مخلوط می شوند.

روایت هاضوم

در مکارم الاخلاق آمده که پیامبر (ص) نانخواه، سعتر و سیاه دانه را آرد می کردند، با نمک نیم کوفته می آمیختند و پیش از غذا می خوردند. ایشان فرمودند وقتی این را بخورم، باکی ندارم چه چیزی خورده ام.

در ادامه همین روایت آمده که این دارو معده را تقویت می کند و بلغم را قطع می کند. حضرت با وجود رعایت کامل آداب غذا خوردن از هاضوم استفاده می کردند و به همین دلیل در طب اسلامی مصرف آن برای افراد سالم هم توصیه می شود.

کاربرد هاضوم

اگر بعد از غذا سنگینی و نفخ دارید و غذای سرد اذیتتان می کند، نشانه های سردی معده را هم بررسی کنید.

هاضوم برای رفلاکس

در توضیحات طب اسلامی، هاضوم برای رفلاکس و بوی بد مدفوع هم مفید شمرده شده است. رفلاکسی که با سختی بلع، کاهش وزن یا استفراغ همراه است، یا بیشتر از دو بار در هفته تکرار می شود، باید زیر نظر پزشک بررسی شود.

هاضوم برای میکروب معده

هیچ پژوهشی اثر هاضوم بر میکروب معده یا هلیکوباکتر را بررسی نکرده است. درمان میکروب معده آنتی بیوتیک است و هاضوم جای آن را نمی گیرد.

برای چه کسانی مناسب است

• سرد مزاج ها و کسانی که معده سرد و ضعیف دارند

• کسانی که بعد از غذا نفخ و سنگینی دارند

• کسانی که خلط و بلغم زیاد دارند

کسی که سوزش معده، رفلاکس شدید یا زخم معده دارد، بدون نظر پزشک مصرف نکند.

روش مصرف هاضوم

1. طبق دستور طب اسلامی، یک قاشق چای خوری هاضوم را قبل و بعد از غذا بخورید و برای نوبت قبل از غذا کمی نمک به آن اضافه کنید.

2. می توانید پودر را خشک بخورید و کمی آب ولرم بنوشید.

3. کودکان دو تا هفت سال نصف و زیر دو سال یک چهارم بزرگسالان.

نحوه نگهداری

• در قوطی بسته و جای خشک نگه دارید تا بوی آویشن و زنیان نپرد.

هشدارهای مصرف

• زنان باردار مصرف نکنند. در مخزن الادویه سیاه دانه سقط آور شمرده شده است.

• گرم مزاج ها و کسانی که سوزش معده دارند، کم مصرف کنند.

• اگر داروی قند یا فشار خون مصرف می کنید، با پزشک هماهنگ کنید.

• کسی که باید نمک کم بخورد، به نمک این ترکیب توجه کند.

سوالات متداول

هاضوم چیست؟

پودر زنیان، آویشن و سیاه دانه به روایت پیامبر (ص) برای کمک به هضم.

هاضوم را قبل از غذا بخورم یا بعد؟

در روایت پیش از غذا آمده است و در دستور طب اسلامی قبل و بعد از غذا هر دو توصیه شده است.

هاضوم برای لاغری مفید است؟

هاضوم داروی لاغری نیست. فقط هضم را بهتر و نفخ را کم می کند.

هاضوم برای یبوست خوب است؟

هاضوم ملین نیست. برای یبوست، اسفرزه یا روغن بادام شیرین مناسب تر است.

عوارض هاضوم چیست؟

برای گرم مزاج ها ممکن است گرمی و سوزش معده بیاورد.

هاضوم را با نمک بخورم؟

طبق دستور طب اسلامی، برای مصرف قبل از غذا کمی نمک به یک قاشق چای خوری هاضوم اضافه می شود. بعد از غذا بدون نمک هم خورده می شود.

هاضوم برای نفخ کودکان مناسب است؟

برای کودکان دو تا هفت سال نصف مقدار بزرگسالان و برای کودکان زیر دو سال یک چهارم آن کافی است.

نکته صادقانه

هاضوم به هضم کمک می کند، ولی اگر نفخ و درد معده شما مزمن است یا با کاهش وزن و خون در مدفوع همراه است، اول با پزشک معاینه شوید.

منابع

• مکارم الاخلاق، طبرسی، صفحه ۱۸۷ (روایت هاضوم)

• مخزن الادویه، عقیلی خراسانی، مدخل شونیز، صفحه ۵۰۳

• دستور مصرف داروی هاضوم، مرکز طب اسلامی آیت الله تبریزیان