تباشیر خوراکی طب اسلامی (طباشیر)

تباشیر یا «طباشیر» ماده سفید و سبکی است که در گره های ساقه گیاه بامبو جمع می شود. در طب سنتی تباشیر خوراکی برای خنک کردن بدن، رفع تشنگی زیاد، تقویت دل و معده گرم و آفت دهان مصرف می شود. تباشیر خوراکی یکی از داروهای طب اسلامی تبریزیان است که عطاری طهماسبی به عنوان نماینده رسمی مرکز آیت الله تبریزیان عرضه می کند.

مزایای تباشیر خوراکی

• طبع سرد: برای گرمی، عطش و التهاب.

• کاربرد خوراکی و موضعی: هم خورده می شود و هم روی آفت دهان پاشیده می شود.

• مقدار کم در هر نوبت: یک قوطی برای دوره کامل مصرف کافی است.

ترکیبات و مشخصات

• پودر تباشیر خوراکی

• طبع در طب سنتی: سرد و خشک

تباشیر از چه چیزی ساخته شده است؟

تباشیر بیشتر از سیلیس همراه مقدار کمی پتاسیم، کلسیم و منیزیم تشکیل شده و در گره های ساقه بامبوی هندی جمع می شود. تکه های سفید و سبک آن را بعد از جدا کردن به همان شکل یا به صورت پودر می فروشند.

طبع تباشیر و مصلح آن

تباشیر در طب سنتی سرد و خشک است و به همین دلیل برای گرمی بدن، تشنگی و تپش قلب گرم استفاده می شود. مصطکی و عسل مصلح آن هستند و سرد مزاج ها آن را با این دو همراه می کنند.

تباشیر اصل را چطور بشناسیم؟

تباشیر اصل سبک، سفید مایل به آبی یا شیری و کمی شفاف است و وقتی روی زبان گذاشته شود، به زبان می چسبد. گچ و پودرهای تقلبی سنگین ترند و طعم گچی دارند.

کاربرد تباشیر

حکیم عقیلی در مخزن الادویه تباشیر را شادی آور و تقویت کننده دل، معده و کبد گرم معرفی کرده است.

در طب اسلامی تباشیر در نسخه برخی کیست ها هم کنار داروهای دیگر می آید. کیست باید اول با سونوگرافی و پزشک تشخیص داده شود و ترکیب دارو را مشاور طب اسلامی تعیین می کند.

تباشیر برای کودکان

در طب سنتی کمی تباشیر برای اسهال گرم و تشنگی کودکان استفاده می شود. مقدار مصرف کودکان کمتر از بزرگسالان است و اسهال کودک با تب، بی حالی یا کم شدن ادرار نیاز فوری به پزشک دارد.

تباشیر برای دهان و لثه

پودر تباشیر روی آفت و زخم دهان پاشیده می شود و به خشک شدن آن کمک می کند. برای لثه سست، کمی پودر را روی لثه بمالید و بعد از چند دقیقه دهان را بشویید.

برای چه کسانی مناسب است

• گرم مزاج ها و کسانی که تشنگی و گرمی زیاد دارند

• کسانی که آفت دهان مکرر دارند

• کسانی که تهوع یا دل شوره همراه با گرمی دارند

روش مصرف تباشیر

1. نصف قاشق چای خوری را در یک لیوان آب خنک یا سکنجبین حل کنید و بنوشید.

2. برای آفت دهان، کمی پودر را مستقیم روی آفت بپاشید.

3. طبق مخزن الادویه، مقدار مصرف در روز نباید از دو درم (حدود شش گرم) بیشتر شود.

نحوه نگهداری

• در جای خشک و در قوطی بسته نگه دارید.

• دور از دسترس کودکان بگذارید.

هشدارهای مصرف

• طبق مخزن الادویه، مصرف طولانی تباشیر به قوای جنسی آسیب می زند. مصطکی یا عسل این اثر را کم می کند.

• سرد مزاج ها و کسانی که سرفه سرد دارند، آن را کم و کوتاه مدت مصرف کنند.

• زنان باردار و شیرده بدون نظر پزشک مصرف نکنند.

• اسهال خونی، تب بالا و استفراغ مداوم نیاز به معاینه پزشکی دارند.

سوالات متداول

تباشیر چیست؟

ماده سفید و سبکی که درون گره های ساقه بامبو جمع می شود و در طب سنتی دارو است.

تباشیر برای چی خوبه؟

برای گرمی و تشنگی، تقویت دل، تهوع صفراوی و آفت دهان.

تباشیر خوراکی با تباشیر انیسون چه فرقی دارد؟

تباشیر خوراکی تک جزئی و سرد است. تباشیر انیسون ترکیبی با انیسون است و طبع معتدل تری دارد.

مضرات تباشیر چیست؟

مصرف طولانی آن به قوای جنسی آسیب می زند و برای سرد مزاج ها ممکن است سردی بیاورد.

تباشیر برای کیست تخمدان استفاده می شود؟

هیچ پژوهش معتبری اثر تباشیر بر کیست تخمدان را تایید نکرده است. کیست تخمدان باید زیر نظر پزشک زنان پیگیری شود.

تباشیر را چطور بخورم؟

نصف قاشق چای خوری پودر را در یک لیوان آب خنک یا سکنجبین حل کنید و بنوشید. روزی یک تا دو بار کافی است.

فرق تباشیر و طباشیر چیست؟

هر دو یک ماده هستند و فقط املای نام فرق دارد.

نکته صادقانه

کاربردهای تباشیر از طب سنتی و تجربه نسل ها آمده و پژوهش بالینی روی آن کم است. برای کیست و توده، تشخیص پزشکی و پیگیری با سونوگرافی جایگزین ندارد.

منابع

• مخزن الادویه، عقیلی خراسانی، مدخل طباشیر، صفحه ۵۲۶