داروی شافیه (مرکب هفت طب اسلامی)

معرفی داروی شافیه

داروی شافیه یا مرکب هفت، معجون سیر و عسل طب اسلامی است که ماه ها در جو نگهداری می شود و هر چه کهنه تر شود، قوی تر می شود. کاربرد و مقدار مصرف شافیه به سن آن، یعنی تعداد ماه هایی که از ساختش گذشته، بستگی دارد.

این دارو در روایات به نام شافیه حضرت موسی بن عمران شناخته می شود. علامه مجلسی از کتاب طب الائمه نقل کرده که خدا این دارو را برای حضرت موسی فرستاد تا بنی اسرائیل از زهر سفره فرعون آسیبی نبینند. در کتاب داروخانه تخصصی طب اسلامی هم آمده که ماهرترین پزشک اسلامی کسی است که بر مرکب هفت مسلط باشد.

مزایای داروی شافیه

• دارویی که با زمان قوی تر می شود: بر خلاف بیشتر داروها، کهنه شدن شافیه اثرش را بیشتر و مقدار مصرفش را کمتر می کند.

• مقدار مصرف کم: در شافیه های کهنه، هر نوبت به اندازه یک عدس یا یک نخود است و یک ظرف مدت زیادی کار می کند.

• مواد خوراکی آشنا: سیر، عسل، روغن گاو، شیر، سیاه دانه، فلفل و مرزنجوش.

• چند روش مصرف: خوراکی، با روغن در بینی یا گوش، بسته به سن دارو و کاربرد آن.

ترکیبات و طرز ساخت شافیه

طبق روایت، سیر پوست کنده کوبیده می شود و در ظرفی روی آتش ملایم قرار می گیرد. روی آن روغن گاو می ریزند تا سیر آن را کامل جذب کند. بعد شیر گاو تازه زا و بعد عسل مصفی را به همین ترتیب اضافه می کنند تا هر کدام جذب سیر شود.

• سیر پوست کنده

• روغن گاو

• شیر گاو تازه زا

• عسل مصفی

• سیاه دانه (ده درهم)

• فلفل (پنج درهم)

• مرزنجوش (پنج درهم)

در آخر سیاه دانه، فلفل و مرزنجوش کوبیده به معجون اضافه می شود. دارو در ظرفی که داخلش با روغن گاو چرب شده ریخته می شود و دست کم چهل روز در جو یا خاکستر می ماند.

خواص شافیه بر اساس سن دارو

در روایت، کاربرد شافیه با گذشت ماه ها تغییر می کند. این جدول کاربردهای رایج را نشان می دهد:

به طور کلی شافیه در طب اسلامی برای زیادی بلغم، ضعف معده، سرفه کهنه و تازه و درد گردن و پا که از خلط کهنه باشد هم به کار رفته است.

برای چه کسانی مناسب است

• کسایی که بلغم زیاد، سرفه کهنه یا ضعف معده دارن

• کسایی که میگرن یا درد شقیقه اذیتشون می کنه

• کسایی که خواب آشفته و ترس شبانه دارن

• کسایی که دنبال یه داروی پایه و قدیمی طب اسلامی برای خونه هستن

• کسایی که مشاور طب اسلامی شافیه با سن مشخص براشون نوشته

روش مصرف شافیه

• سن شافیه را روی برچسب ببینید و روش مصرف را از جدول بالا پیدا کنید.

• هر چه شافیه کهنه تر باشد، مقدار کمتری لازم است. اگر شافیه جوان به اندازه یک فندق مصرف می شود، شافیه کهنه به اندازه یک نخود کافی است.

• در روزهای مصرف، طبق روایت، از سرکه، شیر، سبزی و ماهی پرهیز کنید.

مصرف همراه با داروهای دیگر طب اسلامی

مرکب هشت (داروی پیامبر) در طب اسلامی همان شافیه حضرت موسی دانسته می شود که روش ساختش آسان تر شده است. اگر شافیه با سن مورد نظرتان موجود نبود، مرکب هشت جایگزین نزدیک آن است.

نحوه نگهداری

• شافیه را در جو یا جای خشک و خنک نگه دارید تا رطوبت به آن نرسد.

• هر بار با قاشق تمیز و خشک بردارید.

هشدارهای مصرف

• به کودک زیر یک سال ندهید، چون عسل دارد.

• سیر خاصیت رقیق کنندگی خون دارد. اگر وارفارین یا داروی ضد انعقاد مصرف می کنید یا جراحی پیش رو دارید، پیش از مصرف با پزشک هماهنگ کنید.

• اگر پرده گوش آسیب دیده یا گوش چرک می کند، دارو را در گوش نریزید.

• دارو را در چشم نریزید و سرمه نکنید.

• در بارداری بدون نظر متخصص مصرف نکنید.

سوالات متداول

شافیه چیست؟

شافیه معجونی از سیر، عسل، روغن گاو، شیر و سیاه دانه است که ماه ها در جو نگهداری می شود. در روایت، این دارو هدیه ای به حضرت موسی (ع) دانسته شده است.

شافیه چند ماهه بخرم؟

به کاربرد شما بستگی دارد. برای بلغم و دندان درد شافیه یک ماهه، برای هضم غذا دو ماهه و برای میگرن و درد شقیقه شافیه پنج و شش ماهه در منابع آمده است. جدول خواص بر اساس سن را ببینید.

چرا شافیه را در جو نگه می دارند؟

دستور روایت این است که دارو در جو یا خاکستر بماند تا کهنه شود و خراب نشود. برای همین شافیه را هم در خانه بهتر است در جو یا جای خشک و خنک نگه دارید.

شافیه بوی سیر دارد؟

پایه آن سیر است، ولی سیر در شیر، روغن و عسل پخته می شود و تندی سیر خام را ندارد.

عوارض داروی شافیه چیست؟

مهم ترین نکته ها سیر و داروهای رقیق کننده خون، عسل و نوزاد زیر یک سال، و نریختن دارو در گوش آسیب دیده است. با رعایت مقدار کم هر نوبت، مصرف آن ساده است.

فرق شافیه با مرکب هشت چیست؟

هر دو پایه سیر، عسل، روغن گاو و شیر دارند. در مرکب هشت به جای سیاه دانه، فلفل و مرزنجوش، گزنه اضافه می شود و روش ساختش ساده تر است.

نکته صادقانه

کاربردهای شافیه از روایت و تجربه طب اسلامی آمده و این ترکیب در پژوهش بالینی بررسی نشده است. اگر دندان درد، درد گوش یا تاری چشم شما ادامه پیدا کرد، به دندانپزشک یا پزشک مراجعه کنید.

منابع

• مجله طب و تمدن اسلامی، داروی مرکب هفت، شافیه موسی بن عمران