قسط هندی ریشه خشک و خوشبوی گیاه قسط است که در طب سنتی برای تقویت مغز و اعصاب، سردرد سرد و کهنه، تقویت باه و گرم کردن اعضای سرد مصرف می شود. طبع آن گرم و خشک است. قسط هندی یکی از داروهای طب اسلامی تبریزیان است که عطاری طهماسبی به عنوان نماینده رسمی مرکز آیت الله تبریزیان عرضه می کند.
مزایای قسط هندی
تقویت اعضای اصلی: در مخزن الادویه قسط تقویت کننده مغز، اعصاب و قوای جنسی است.
کاربرد خوراکی و موضعی: هم با عسل خورده می شود و هم ضماد آن روی پوست گذاشته می شود.
مقدار کم: سقف مصرف روزانه آن یک مثقال است.
ترکیبات و مشخصات
ریشه آسیاب شده قسط هندی
طبع در طب سنتی: گرم و خشک
قسط هندی را «قسط شیرین» و «قسط سیاه» هم می نامند. قسط بحری یا تلخ نوع دیگری است.
نام های دیگر قسط هندی
قسط هندی را با نام های قسط شیرین، قسط لدود و قسط الهندی هم می شناسند. قسط تلخ طبع قوی تری دارد و کاربرد محدودتری دارد.
طبع قسط هندی و مصلح آن
قسط هندی گرم و خشک است و طبق مخزن الادویه برای مثانه و ریه زیان دارد. گلنگبین و انیسون مصلح آن هستند و به همین دلیل گرم مزاج ها آن را کم و کوتاه مدت مصرف کنند.
کاربرد قسط هندی
مشکل | کاربرد سنتی قسط |
|---|---|
سردرد سرد و کهنه | تقویت مغز و دفع سردرد سرد و رطوبی |
ضعف اعصاب، لرزش و بی حسی سرد | مستحکم کردن اعصاب |
ضعف قوای جنسی | نیم درهم آن با عسل برای تقویت باه |
لرز تب های بلغمی | ضماد آن با روغن زیتون پیش از نوبت تب |
لک و آثار پوستی | ضماد آن با آب عسل |
کاربرد قسط هندی در نسخه های طب اسلامی
مورد | دستور مصرف |
|---|---|
لوزه | یک قاشق چای خوری قسط را در یک لیوان آب باران حل کنید و از یک طرف دهان بنوشید. به این روش «لدود» می گویند. |
ورم گلو | نصف قاشق چای خوری قسط و یک چهارم قاشق چای خوری نمک دریا را در نصف لیوان آب باران حل کنید و شب قبل از خواب غرغره کنید. |
گوشت اضافه روی زبان | کمی قسط خشک روی زبان بمالید و هر چه بیشتر بماند، بهتر است. |
گوشت اضافه روی پوست | قسط آسیاب شده را با آب یا با نمک دریا مخلوط کنید و روی موضع بمالید. |
لکه های ظاهری پوست | قسط را با عسل و سرکه خمیر کنید و روزی یک بار روی لکه بگذارید. |
برای کودکان دو تا هفت سال نصف مقدار بزرگسالان و برای کودکان زیر دو سال یک چهارم آن کافی است. زائده یا لکه پوستی که سریع بزرگ می شود، خونریزی می کند یا رنگش تغییر می کند، باید حتما پزشک ببیند.
برای چه کسانی مناسب است
سرد مزاج ها و کسانی که بلغم و رطوبت زیاد دارند
کسانی که سردرد کهنه همراه با سردی دارند
مردانی که ضعف قوای جنسی همراه با سردی بدن دارند
روش مصرف قسط هندی
به اندازه یک نخود (حدود نیم درهم) پودر را با یک قاشق عسل مخلوط کنید و بخورید.
روزی یک بار کافی است. طبق مخزن الادویه، مقدار مصرف بین یک درهم تا یک مثقال است و از آن بیشتر نشود.
برای ضماد، پودر را با کمی عسل یا روغن زیتون خمیر کنید و روی موضع بگذارید.
نحوه نگهداری
در قوطی بسته و جای خشک نگه دارید.
هشدارهای مصرف
طبق مخزن الادویه، قسط برای مثانه و ریه زیان دارد. گلنگبین و انیسون این اثر را کم می کنند.
قسط تازه روی پوست زخم ایجاد می کند. ضماد آن را روی پوست حساس و زخم نگذارید.
زنان باردار و شیرده مصرف نکنند. کودکان فقط با دوز کودک و طبق دستور طب اسلامی مصرف کنند.
گرم مزاج ها کم و کوتاه مدت مصرف کنند.
سوالات متداول
قسط هندی به فارسی چه نام دارد؟
در فارسی قدیم «کوشنه» نامیده شده است.
قسط هندی برای چی خوبه؟
در طب سنتی برای تقویت مغز و اعصاب، سردرد سرد، تقویت باه و لرز تب های بلغمی.
طریقه مصرف قسط هندی چیست؟
به اندازه یک نخود با عسل، روزی یک بار.
فرق قسط هندی و قسط بحری چیست؟
قسط هندی شیرین و سیاه رنگ است و قسط بحری سفید و تلخ.
قسط هندی تلخ و شیرین چه فرقی دارند؟
قسط شیرین در نسخه های درمانی رایج تر است و قسط تلخ طبع قوی تری دارد و باید با احتیاط بیشتری مصرف شود.
قسط هندی برای لوزه کودکان چطور مصرف می شود؟
برای کودکان دو تا هفت سال نصف دوز بزرگسال را به روش لدود از یک طرف دهان بدهید. لوزه چرکی با تب بالا و سختی بلع نیاز به معاینه پزشک دارد.
نکته صادقانه
کاربردهای قسط هندی از طب سنتی و تجربه نسل ها آمده است. سردرد جدید، شدید یا همراه با تاری دید و بی حسی نیاز به معاینه فوری پزشکی دارد.
منابع
مخزن الادویه، عقیلی خراسانی، مدخل قسط، صفحه ۶۲۳
دستور مصرف قسط، مرکز طب اسلامی آیت الله تبریزیان









